Στις 21 Φεβρουαρίου γιορτάζεται η Διεθνής Hμέρα Μητρικής Γλώσσας που καθιερώθηκε από τη Γενική Συνέλευση της ΟΥΝΕΣΚΟ το Νοέμβριο του 1999 και επαναλαμβάνεται κάθε χρόνο από το Φεβρουάριο του 2000. Σκοπός της είναι η προώθηση της γλωσσικής πολυμορφίας και της πολύγλωσσης εκπαίδευσης καθώς και η διάσωση των ολιγότερο ομιλουμένων γλωσσών.
Αφορμή για την υιοθέτησή της στάθηκε η Σφαγή της Ντάκα στις 12 Φεβρουαρίου του 1952, όταν φοιτητές του Ανατολικού Πακιστάν (σημερινού Μπανγκλαντές) ξεσηκώθηκαν, στα πλαίσια του "Γλωσσικού Κινήματος", για να εμποδίσουν την απαγόρευση της γλώσσας τους Μπενγκάλι και την υιοθέτηση της επίσημης γλώσσας του Πακιστάν, Ουρντού. Η αστυνομία έπνιξε τη διαμαρτυρία τους στο αίμα με αποτέλεσμα τουλάχιστον τέσσερις νεκρούς. Η ημέρα ξεκίνησε να γιορτάζεται στο Μπαγκλαντές ως "Ημέρα του Γλωσσικού Κινήματος", για να αναγνωριστεί μετά από την ΟΥΝΕΣΚΟ. Στο Μπαγκλαντές είναι επίσημη αργία.
Από τις περίπου 6.000 γλώσσες που μιλιούνται σήμερα στον κόσμο, οι μισές από αυτές απειλούνται με εξαφάνιση. Πρόκειται για γλώσσες ιθαγενών πληθυσμών χωρίς γραπτή παράδοση και επίσημη αναγνώριση στα κράτη που μιλιούνται.
Από ΑΚΡΙΤΑΣ - Ξάνθη | ΕΒΔΟΜΑΔΙΑΙΑ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΤΗΣ ΞΑΝΘΗΣ :
«Τοις λόγοις μάλλον η τω γένει τον Έλληνα κλητέον», γράφει ο Λιβάνιος, δηλαδή «περισσότερο από τη γλώσσα παρά από τη γενιά θα ονομάσουμε κάποιον Έλληνα» Ελληνική γλώσσα. Η μητρική μας γλώσσα.
Η γλώσσα που μιλούσαν και μιλούν για πάνω από 3 500 χρόνια όσοι ανήκουν στο Ελληνικό Έθνος.
Με Ελληνόφωνες γλωσσικές νησίδες να υπάρχουν ακόμα και σήμερα στο νότιο άκρο της Απουλίας και της Καλαβρίας (Ιταλία) και στο χωριό Καργκέζε της Κορσικής (Γαλλία), η σε μάκρος χρόνου και αδιάσπαστη συνέχεια της Ελληνικής γλωσσικής παράδοσης αποτελεί σπάνιο φαινόμενο στην ιστορία των γλωσσών.
Ξαφνιάζει η αντοχή των μυκηναϊκών λέξεων (1500 π.Χ) στο χρόνο. Πλάστηκαν 700 χρόνια πριν τον Όμηρο και όμως χρησιμοποιούνται ακόμα .Είναι συγκλονιστικό να λέγονται και να τραγουδιούνται από τα χείλη και του πιο απλού Έλληνα αναλλοίωτα, αλώβητα, διατηρώντας την προφορά, τη μουσική, την ευλυγισία, τη δροσιά και τη χάρη, αλλά και την ίδια σημασία, το ίδιο νόημα που είχαν.
Η γλώσσα των αρχαίων Ελλήνων, η γλώσσα μας, παραμένει μια έκπληξη μέσα στην σύγχρονη ανθρώπινη ιστορία για τον λεκτικό της πλούτο, την εκφραστική της χάρη, τη σημαντική της ακρίβεια, τη συντακτική λογική της.
Στην Ελληνιστική λεγόμενη περίοδο (323 π.Χ, θάνατος Μεγάλου Αλεξάνδρου, μέχρι το 31 π.Χ, ναυμαχία του Ακτίου) η Ελληνική γλώσσα έγινε «κοινή» ομιλούμενη σε ένα κόσμο εξελληνισμένο η σε κοινωνίες που προσέβλεπαν στον ελληνικό πολιτισμό για να τον μιμηθούν ως ζηλευτό πρότυπο ποιότητας βίου και ανθρώπινης καλλιέργειας.
Η κυριαρχική επιβολή της ελληνικής γλώσσας στην ρωμαϊκή αυτοκρατορία ήταν αποτέλεσμα της αποδοχής του ελληνικού πολιτιστικού προτύπου. Ο Απόστολος Παύλος, Φαρισαίος στην καταγωγή, της πιο συντηρητικής θρησκευτικής και κοινωνικής ομάδας των Εβραίων της εποχής του, μιλάει και γράφει τα ελληνικά με άνεση χωρίς να μειονεκτεί συγκρινόμενος με έναν Αθηναίο, Κορίνθιο η Θεσσαλονικέα των χρόνων του. Και απευθύνει επιστολή προς Ρωμαίους επίσης στα ελληνικά, βέβαιος ότι οι παραλήπτες της επιστολής του κατανοούν απόλυτα την ελληνική γλώσσα.
Στον λεγόμενο χριστιανικό κόσμο, διατηρείται ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για την ελληνική γλώσσα, όχι μόνο γιατί εξασφαλίζει την άμεση πρόσβαση στα αρχαιοελληνικά κείμενα, αλλά και επειδή στην «κοινή» ελληνική πρωτοδιατυπώθηκε η εκκλησιαστική εμπειρία, το Ευαγγέλιο, τα κείμενα της χριστιανικής Βίβλου, οι αποφάσεις των Οικουμενικών Συνόδων, τα συγγράμματα των εκκλησιαστικών Πατέρων.
Πλήθος οι ελληνικές λέξεις που πλούτισαν τη λατινική γλώσσα, αργότερα τις σλαβικές και συνεχίζουν να προσλαμβάνονται στις σύγχρονες γλώσσες με ποικίλους τρόπους. Οι στατιστικές μελέτες αποκαλύπτουν ότι ο αριθμός των ελληνικών λέξεων αυξάνεται με γεωμετρική πρόοδο σε κάθε νέα έκδοση λεξικών των ευρωπαϊκών γλωσσών. Η αύξηση αυτή δεν αφορά μόνο εξειδικευμένες ορολογίες αλλά και την γλώσσα της καθημερινής επικοινωνίας.
Πήρε συμβολικές διαστάσεις στη συνείδηση των Νεοελλήνων το επίτευγμα του καθηγητή Ξενοφώντα Ζολώτα να συντάξει σε αγγλική γλώσσα ομιλία του στο Διεθνές Νομισματικό ταμείο (26-9-1957) χρησιμοποιώντας, σχεδόν αποκλειστικά, λέξεις ελληνικής προέλευσης (αλήθεια, γιατί δεν έχει μοιρασθεί στα σχολεία; ).
Παρά τα λάθη, τις αντιπαλότητες μεταξύ «καθαρευουσιάνων» και «δημοτικιστών» και τις «μεταρρυθμίσεις» που οδήγησαν στην σημερινή κατάσταση, έχουμε κάθε λόγο να καυχόμαστε για την «ανωτερότητα» της ελληνικής γλώσσας.
Αν και εκούσια αποδυναμωμένο, σε καιρούς μεθοδικού αφελληνισμού από την παρατηρούμενη επιδρομή των ξένων γλωσσών οφείλουμε να διαχειριστούμε την γλωσσική παρακαταθήκη του Ελληνισμού ως συγκριτικό πλεονέκτημα.
(από το βιβλίο Πολιτιστική διπλωματία του κ. Χρήστου Γιανναρά, Εγκυκλοπαίδεια ΔΟΜΗ)